Thời đại: Nhiều tác phẩm kinh điển hồi sinh sau giấc ngủ dài

Chủ Nhật, 2 tháng 12, 2012

Nhiều tác phẩm kinh điển hồi sinh sau giấc ngủ dài

(Đất Việt) Thời gian gần đây, các nhà làm nghệ thuật đã và đang chú ý đến việc phục dựng những tác phẩm kinh điển.

Đây là cơ hội để người xem thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật thành công một thời và cũng là tín hiệu vui cho nền nghệ thuật nước nhà.

Đối với phim ảnh, công chúng đã được thưởng thức những tác phẩm kinh điển, như: Chị Dậu (chuyển thể từ tác phẩm Tắt đèn - Ngô Tất Tố), Làng Vũ Đại ngày ấy (chuyển thể từ loạt truyện ngắn của nhà văn Nam Cao gồm Sống mòn, Chí Phèo và Lão Hạc), Giông tố, Số đỏ (chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Vũ Trọng Phụng), Lều chõng (Ngô Tất Tố)… Và giờ đây là Ánh sáng kinh thành (kịch bản được chuyển thể từ 4 tác phẩm văn học của nhà văn Vũ Trọng Phụng là Số đỏ, Cơm thầy cơm cô, Kỹ nghệ lấy Tây, Làm đĩ). Còn trong âm nhạc vừa qua cũng đã khá thành công với vở nhạc kịch Cô Sao…

Tác phẩm kinh điển đang được hồi sinh

Có thể nhận thấy, hằng năm, có rất nhiều buổi diễn các chương trình hòa nhạc cổ điển tại Nhà hát Lớn nhưng chủ yếu vẫn là những tác phẩn của các nhạc sĩ tên tuổi quốc tế còn Việt Nam thì thật hiếm thấy. Có chăng, từ năm 1965 đến 1981 chúng ta có những vở opera như Cô Sao, Người tạc tượng, Bên bờ KrongPa, Tình yêu xanh... Nhưng từ giai đoạn 1981 đến nay chúng ta không có một tác phẩm nào nữa. Ngoài ra, đứng trước thực trạng âm nhạc giải trí đang thống lĩnh trên mọi mặt trận sân khấu, làm mất đi sự định hướng thẩm mỹ và khiến cho những tác phẩm âm nhạc có giá trị từng ghi dấu trong lòng công chúng bị mai một và dần dần biến mất. Chính vì những điều này mà những người tâm huyết với nghề đã phải dày công tìm tiếm, khôi phục lại những tác phẩm kinh điển đó để làm sao có thể giữ gìn kho tàng di sản luôn sống động cho đến ngày hôm nay.

Mở đầu cho cuộc “ đại cách mạng” này là vở nhạc kịch Cô Sao được nhạc sỹ Đỗ Nhuận viết từ năm 1960-1963, công diễn lần đầu tại Hà Nội năm 1965, được xem là tác phẩm đầu tiên đặt nền móng của nhạc kịch Việt Nam. Tác phẩm được viết theo chuẩn mực nhạc vũ kịch quốc tế gồm hát, hợp xướng, giao hưởng và balle.

Sau 36 năm, kể từ lần công diễn thứ hai vào năm 1976 (lần đầu tiên là năm 1965) cho đến nay, công chúng yêu nhạc kịch cổ điển Việt Nam một lần nữa mới có thêm cơ hội để thưởng thức vở nhạc kịch Cô Sao do chính con trai của nhạc sĩ Đỗ Nhuận là Đỗ Hồng Quân phục dựng, làm mới và bổ sung phối khí. Với lần thứ 3 này, những nghệ sĩ tham gia ai cũng cảm thấy vui mừng nhưng cũng khá áp lực, bởi phải làm thế nào để thoát khỏi cái bóng của những nghệ sĩ nổi tiếng một thời.

Cảnh trong vở Cô Sao trước đây

Theo nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân việc phục dựng Cô Sao như một động thái đầu tiên của Hội Nhạc sỹ Việt Nam bày tỏ sự tri ân và trân trọng những giá trị âm nhạc Việt Nam mà bấy lâu bị quên lãng. Đồng thời cũng là việc cần làm ngay nhằm cân bằng đời sống âm nhạc hiện nay, chấm dứt tình trạng đi bên ngoài thị trường của dòng nghệ thuật hàn lâm. Vị nhạc sĩ này cũng cho biết thêm, sau dự án này, Hội Nhạc sỹ Việt Nam ấp ủ ý định tìm kiếm và phục dựng lại các bản nhạc kịch, giao hưởng khác của nhiều nhạc sỹ đã bị thất lạc trong chiến tranh.

Cũng giống như âm nhạc, điện ảnh cũng đang tìm cách để chuyển thể những tác phẩm văn học giai đoạn 1930-1945 thế kỷ trước thành phim. Cụ thể, hiện nay Hãng Phim Hội điện ảnh Việt Nam và Hãng phim truyện Việt Nam cùng bắt tay thực hiện bộ phim Ánh sáng kinh thành (kịch bản được chuyển thể từ 4 tác phẩm văn học của nhà văn Vũ Trọng Phụng là Số đỏ, Cơm thầy cơm cô, Kỹ nghệ lấy Tây, Làm đĩ) hiện đang quay được khoảng một nửa trong tổng số 30 tập phim. Bộ phim do hai nhà biên kịch Lê Phương và Trịnh Thanh Nhã chuyển thể và được đạo diễn Nguyễn Thanh Vân và NSƯT Phạm Nhuệ Giang thực hiện.

Hiện đại nhưng vẫn bản sắc

Với việc khai thác những đề tài quá cũ, nhất lại là dòng văn học hiện thực phê phán giai đoạn 1930-1945, ở đó quá nặng nề về bi kịch trong đời sống giai đoạn thực dân nửa phong kiến vốn đã quá khác xa thời đại này. Về băn khăn này, đạo diễn Nguyễn Thanh Vân đã từng chia sẽ rằng, ông đảm bảo khán giả sẽ rất thích, bởi có thể về tính chất thời gia là cũ nhưng các vấn đề nêu ra trong phim rất ăn khớp với những gì đang diễn ra trong thực tại. Sẽ không phải là một chị Dậu nghèo túng, bi thương mà sẽ là những Xuân tóc đỏ hợm hĩnh, cơ hội, nịnh nọt để thăng tiến.

Cảnh trong vở Cô Sao phục dựng lại

Đề tài cũ mới cần đến bàn ta của các đạo diễn làm sao cho nó mới lên nhưng vẫn giữ được bản sắc câu chuyện. Theo nhà nghiên cứu Hồ Ngọc, lịch sử chủ yếu mang lại cho chúng ta kiến thức, hiểu biết về đời sống của đất nước, của dân tộc trong từng thời kỳ lịch sử nhất định. Còn khi dựng thành phim hay kịch thì chủ yếu thông qua các nhân vật lịch sử, đem lại cho người xem những bài học nhân sinh, vẻ đẹp tâm hồn, tư tưởng, tình cảm tốt đẹp, hành vi cao thượng... qua đó tạo ra cảm xúc thẩm mỹ trong lòng người xem, vốn là mục tiêu chủ yếu của tác phẩm nghệ thuật. Thiếu đi sự hư cấu, thì cũng sẽ chỉ là sự minh họa thô thiển lịch sử, hoặc là bản sao chép vụng về sách giáo khoa lịch sử.

Hay ngay như vở Cô Sao, nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân cũng không qua trung thành với bản tổng phổ nguyên gốc chép tay. Bởi ông cho rằng, nhiều chỗ chuyển đoạn không hợp lý, những nốt nhạc chưa hay, hay đoạn kết còn lê thê, dài dòng. Vì thế riêng phần âm nhạc lần thứ 3 này đã được phối khí lại. Tuy nhiên, về tổng thể, Cô Sao vẫn tôn trọng tính nguyên bản ở kịch bản gốc.

Bài đọc nhiều:

tai game dien thoaiconggameviet